13.10.2020

У Ходцаўскім СДК майстар-клас па лазапляценні правёў Сяргей Грунтоў<br />

У руках Сяргея Грунтова лаза ажывае: становіцца цёплай і гнуткую, сплятаецца ў дзіўныя ўзоры, набывае розныя формы. Вось ужо тры дзесяткі гадоў майстар займаецца лозапляценнем.

- З дзяцінствам у мяне трывала звязана такая карціна: бацька прыходзіць дадому, прыносіць лазу, ад якой па хаце ідзе неверагодны пах, і садзіцца за працу, - распавядае Сяргей. - Зараз бацьку ўжо шмат гадоў і зараз ужо ён назірае за маёй працай.

Праўда, прызнаецца майстар, сам ён пляценнем з лазы пачаў займацца, калі скончыў ВНУ. Успомніў, як гэта рабіў старэйшы Грунтоў, стаў вывучаць тэматычную літаратуру і паступова сышоў у гэту справу з галавой. Сёння ён не проста збірае, абагульняе вопыт, але і перадае яго, у тым ліку і падрастаючаму пакаленню: у цяперашні час настаўнік Ходцаўскай школы Сяргей Грунтоў з'яўляецца і кіраўніком аб'яднання па інтарэсах «Лозапляценне». У адказ на пытанне, ці лёгка прыцягнуць і захапіць дзяцей гэтым старажытным мастацтвам, майстар разважае пра тое, што дзецям хочацца бачыць імгненны вынік, а тут такога не будзе.

Кажа аб працаёмкасці працэсу і вялікай ўседлівасці, якую ён патрабуе. Але, нягледзячы на ​​гэта, вакол педагога пастаянна ўюцца вучні. Як быццам генетычны код, закладзены далёкімі продкамі, якія рабілі з лазы не толькі звыклыя кошыкi, але нават мэблю, дае аб сабе знаць.

Адчуваюць прыцягненне гэтага старажытнага матэрыялу і тыя, хто карыстаецца вырабамі Сяргея Грунтова, у большасці сваёй, вядома ж, кошыкамі. Дарэчы, а вы ведалі пра тое, што сярод канструкцый гэтых самых плеценых кошыкаў асобна вылучаюць традыцыйную беларускую? Аб канструкцыях, падрыхтоўцы лазы, што можна сплесці з яе, Сяргей можа гаварыць бясконца. І абавязкова рэзюмуе: практычна немагчыма прыдумаць новы прыём пляцення з лазы. А вось матэрыялы, з якіх пляце ён сам, адрозніваюцца некаторым разнастайнасцю. У сваёй творчасці майстар з аднолькавым поспехам нароўні з лазой выкарыстоўвае чаромху, яловы корань, часам - ляшчыну.

Але ўсё-ткі прыярытэт застаецца за лазой. Яна, сцвярджае Сяргей Грунтоў, больш цёплая, мяккая. І пляце з яе не толькі кошыкi, але і розныя сувеніры, свяцільні. А вось спецыяльнай выставачнай калекцыі так і не сабраў: вырабы «разыходзяцца» па сябрах, знаёмым, аднавяскоўцам. Зрэшты, сам ён пра гэтым не шкадуе, кажа, раз людзям падабаецца, прыносіць радасць, значыць, усё не дарма.

У чаргаванні дубцоў Сяргей бачыць асаблівую прыгажосць. Магчыма, яна не прыкметная простым абывацелям. Але калі яны бяруць у рукі «цёплы» і «жывы» плецены выраб, абыякавымі не застаюцца. Быццам адчуваюць душу, якую ўклаў у яго майстар.

Нядаўна ў Ходцаўскiм СДК быў арганізаваны майстар-клас Сяргея Грунтова па лозапляценнi «Знаёмства з майстрам і рамяством», дзе дырэктар Сенненскага Дома рамёстваў Вольга Квашко ўручыла яму сертыфікат аб тым, што майстар з'яўляецца захавальнікам традыцый лозапляцення Сенненскага раёна.

«Голас Сенненшчыны», Галіна Жукава.

Фота аўтара.